Tiếng việt | English

Bài cuối: “Đầu ra” sau học nghề

TQĐT - Học nghề xong xin được việc làm ngay với mức lương ổn định là mơ ước của không chỉ các học viên mà còn là bài toán bấy lâu nay các cơ sở dạy nghề luôn đi tìm lời giải. Bởi thế, ngay từ khâu chuẩn bị mở lớp, các cơ sở dạy nghề trên địa bàn tỉnh đã chú trọng đến việc khảo sát nhu cầu của người học, xác định những ngành nghề xã hội đang cần hiện nay để mở lớp đào tạo phù hợp, tránh lãng phí tiền bạc và thời gian của người học.

>>Bài 1: Đổi mới dạy nghề tại các trung tâm

>>Bài 2: Trường Cao đẳng Nghề Kỹ thuật - Công nghệ Tuyên Quang: Cơ sở đào tạo nghề trọng điểm của tỉnh​


Công nhân làm việc tại Nhà máy May Tuyên Quang, xã Phúc Ứng (Sơn Dương).  Ảnh: Thành Thanh

Người cười, kẻ mếu... 

Anh Nguyễn Văn Tuấn ở tổ 13, thị trấn Na Hang trước kia làm nghề tự do nên thu nhập bấp bênh. Năm 2016, sau khi tham gia lớp học nghề nuôi trồng thủy sản do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện tổ chức, anh tự tin đầu tư nuôi cá trên lòng Hồ sinh thái Na Hang. Anh Tuấn cho biết, tham gia lớp học nghề đã giúp anh được tiếp cận đầy đủ với kỹ thuật phòng bệnh, chế độ ăn của các loại cá, lựa chọn giống cá nuôi phù hợp. Nhờ thế, các lồng cá đặc sản như: Lăng, bỗng, chiên phát triển tốt, mỗi năm đem lại thu nhập trên 200 triệu đồng cho gia đình. Không chỉ riêng anh Tuấn, nhiều học viên học nghề do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện mở xong đã mạnh dạn đầu tư xây dựng các mô hình phát triển kinh tế dựa trên nghề đã học đem lại thu nhập từ 50 đến hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Tiêu biểu như: Mô hình nuôi thủy sản của anh Nguyễn Văn Ngọc, tổ 13 và mô hình trồng rau sạch của chị Nông Thị Huyền, tổ 14, thị trấn Na Hang; mô hình chế biến chè Shan Tuyết của anh Triệu Văn Nhậy, thôn Nà Cọn, xã Sơn Phú…

Anh Chẩu Văn Hiệp ở thôn Nặm Đíp, xã Lăng Can (Lâm Bình) chia sẻ, anh từng được tham gia lớp dạy nghề chăn nuôi lợn đen do Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện mở trước đây. Nhờ những kiến thức đã được học giúp anh tự tin phát triển chăn nuôi; thực hiện tốt việc phòng, chống dịch bệnh cho vật nuôi, giúp vật nuôi phát triển tốt. Hiện nay, gia đình anh duy trì mô hình nuôi lợn đen từ 60 đến 80 con, thu nhập trung bình được trên 100 triệu đồng/năm.

Bên cạnh đó, cũng không ít trường hợp, học nghề xong không áp dụng được vào thực tế gây lãng phí thời gian và kinh phí đào tạo. Chị Hoàng Thị Hương, xã Yên Phú (Hàm Yên) năm 2017 tham gia lớp học nghề thêu ren được tổ chức trên địa bàn xã trong thời gian 1 tháng. Sau khi học nghề, các sản phẩm chị làm ra chỉ một số ít được thu mua, thu nhập bình quân mỗi ngày chỉ từ 30 - 50 nghìn đồng. Với thời gian và công sức làm ra 1 sản phẩm thì nguồn thu nhập từ thêu ren không đủ đảm bảo cuộc sống. Chính vì thế chị Hương phải chuyển hướng làm công việc khác mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn.


Đào tạo nghề đáp ứng yêu cầu nhà tuyển dụng là mục tiêu các cơ sở đào tạo nghề hướng tới.
(Trong ảnh: Lao động làm việc tại Nhà máy may xuất khẩu của Công ty TNHH MSA -YB
ở Khu công nghiệp Long Bình An).

Chị Nguyễn Thị Huyền ở xã Tân Long (Yên Sơn) học Cao đẳng kế toán ra trường cách đây 5 năm nhưng đến nay vẫn không xin được việc làm theo đúng chuyên ngành mà lại chỉ đi làm công nhân may. Chị Huyền thừa nhận, khi học tập ở trường và đến khi đi làm công việc thực tế khác xa nhau rất nhiều nên không thể đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng được. Cùng bạn học với Huyền, một số người không đi học chuyên nghiệp chỉ xin học nghề ngắn hạn nhưng lại có được việc làm ổn định nhờ chọn đúng nghề và phù hợp với hoàn cảnh gia đình.   

Những trường hợp học viên học xong không áp dụng được vào thực tế hoặc không xin được việc làm là do việc đào tạo nghề chưa sát với thực tế, chất lượng đào tạo nghề chưa đáp ứng được nhu cầu của nhà tuyển dụng. Ông Đỗ Văn Doanh, Giám đốc Công ty TNHH MTV Đức Anh (TP Tuyên Quang) chuyên lĩnh vực xây dựng cho biết, khi tuyển dụng, ngoài yếu tố bằng cấp thì năng lực của người được tuyển dụng mới thực sự quan trọng. Có những người được đào tạo đúng chuyên ngành công ty tuyển vào nhưng không làm việc hiệu quả, chỉ có thể làm những việc lặt vặt hoặc không đúng chuyên môn. Điều này cho thấy công tác đào tạo, giáo dục kỹ năng cho học viên tại các cơ sở dạy nghề cần được nâng cao, sát với thực tế và ngành nghề công việc.

Theo đánh giá của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, kết quả tuyển sinh đào tạo nghề trình độ cao đẳng, trung cấp trong thời gian qua vẫn còn khó khăn, chất lượng đào tạo nghề ở trình độ cao còn hạn chế. Một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp chưa phát huy được năng lực, mới chỉ tập trung cho việc đào tạo nghề theo chính sách hỗ trợ của Nhà nước, chưa chủ động nắm bắt sát nhu cầu của thị trường lao động để nâng cao chất lượng đào tạo dẫn đến số học viên sau khi được đào tạo có việc làm, thu nhập ổn định chưa cao. Bên cạnh đó, nhận thức của một số bộ phận người dân về học nghề còn hạn chế, chỉ muốn học chuyên nghiệp nên công tác tuyển sinh, triển khai kế hoạch dạy nghề còn gặp nhiều khó khăn... Chính vì vậy, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh cần triển khai những giải pháp cụ thể trong thời gian tới nhằm từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo nghề.

Yếu tố cốt lõi để thực hiện hiệu quả

Để tồn tại và phát triển, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không còn cách nào khác là phải tăng cường đổi mới trong công tác đào tạo, gắn đào tạo với giải quyết việc làm cho học viên. Bên cạnh đó, cần phối hợp với các cơ quan, đơn vị, trường học để đẩy mạnh công tác tư vấn, hướng nghiệp và nâng cao nhận thức đối với nghề nghiệp và việc làm, từng bước xóa bỏ tư tưởng “làm thầy hơn làm thợ”, tư vấn cho học viên chọn những ngành nghề phù hợp với nhu cầu xã hội hiện nay đang cần.

Trong năm học 2017 - 2018 qua đánh giá của Sở Giáo dục và Đào tạo, công tác phân luồng, hướng nghiệp cho học sinh sau THCS trên địa bàn tỉnh đã thu được những kết quả khả quan, nhiều học sinh không coi vào đại học là con đường duy nhất mà thay vào đó là lựa chọn đi học nghề. Bởi thế, trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 có đến 57,43% thí sinh chỉ đăng ký thi xét tốt nghiệp THPT, số thí sinh thi xét đại học giảm trên 2% so với kỳ thi năm ngoái. Kết thúc năm học 2017 - 2018, có trên 500 học sinh sau khi tốt nghiệp THCS đã đăng ký các lớp vừa học văn hóa kết hợp học nghề, tăng hơn 20% so với năm học trước.  
Hiện nay, các cơ sở giáo dục và dạy nghề cũng đang tích cực thực hiện Kế hoạch của UBND tỉnh về “Phân luồng và định hướng nghề nghiệp ở giáo dục phổ thông giai đoạn 2016 - 2020”. Phấn đấu đến năm 2020 trên địa bàn tỉnh có 70% học sinh trong độ tuổi 15-17 tuổi tốt nghiệp THCS và THPT, có ít nhất 30% học sinh sau khi tốt nghiệp THCS tham gia đào tạo trung cấp chuyên nghiệp, học nghề, học văn hóa chương trình giáo dục thường xuyên kết hợp với đào tạo nghề; phấn đấu ít nhất 30% học sinh sau khi tốt nghiệp THPT tham gia đào tạo nghề…

Kết quả thực hiện Đề án của Thủ tướng Chính phủ “Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020”, toàn tỉnh đã đào tạo nghề cho trên 30.000 lao động nông thôn. Riêng năm 2018, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã đào tạo nghề cho 9.582 người, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 54,6%, giải quyết việc làm mới cho 24.740 lao động, đạt 123,7% kế hoạch năm. Những kết quả đáng mừng cho thấy công tác đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm đã được chú trọng và đang trong lộ trình phù hợp. Tuy nhiên, để công tác đào tạo nghề thực sự trở thành động lực thúc đẩy kinh tế trên địa bàn tỉnh phát triển, góp phần giảm nghèo thì cần sự quan tâm chỉ đạo sát sao của các cấp, các ngành.

Mới đây, UBND tỉnh đã tổ chức Hội nghị đánh giá công tác đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm, xuất khẩu lao động trên địa bàn tỉnh năm 2018 và triển khai nhiệm vụ năm 2019. Phát biểu tại Hội nghị, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thế Giang đã nhấn mạnh: Công tác đào tạo nghề phải gắn với thực tế nhu cầu xã hội hiện nay đang cần. Đội ngũ cán bộ, giáo viên dạy nghề phải nêu cao tinh thần trách nhiệm và thực sự tâm huyết để đào tạo nghề “đến nơi đến chốn”, “học thực việc thực”. Cùng với đó cần tiếp tục đẩy mạnh công tác phân luồng và định hướng nghề nghiệp cho học sinh sau khi tốt nghiệp THCS và THPT; tổ chức thực hiện hiệu quả các chính sách hỗ trợ của Nhà nước về giáo dục nghề nghiệp, đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đồng thời đẩy mạnh việc đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh...

Có thể nói, những chỉ đạo cụ thể của đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng chính là những yếu tố cốt lõi mà công tác giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh cần bám vào thực hiện. Từ đó, từng bước nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo nghề trên địa bàn, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI đã đề ra, phấn đấu đến năm 2020, tỷ lệ lao động qua đào tạo trên 60%, trong đó qua đào tạo nghề trên 37%.               

 Bài, ảnh: Huy Hoàng

Tin cùng chuyên mục