Thời tiết ảnh hưởng đến năng suất lúa mùa

TQĐT - Trung tuần tháng 9, trong khi nhiều nơi bước vào thu hoạch lúa mùa thì nông dân các xã vùng ruộng trũng vẫn miệt mài chăm sóc cho lúa mới bén rễ, hồi xanh. Cũng do thời tiết mưa nhiều, các hộ dân vùng thấp phải bừa đi cấy lại tới 3 đến 4 lần, trong số đó nhiều hộ không còn khả năng mua giống đã phải sử dụng thóc thịt đưa vào gieo cấy… Điều này phần nào đã ảnh hưởng đến năng suất lúa mùa năm nay.

Năng suất không đạt kỳ vọng

Anh Trần Ngọc Thanh, Trưởng phòng Trồng trọt, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, kết thúc thời vụ gieo cấy lúa mùa, toàn tỉnh thực hiện được 25.253,4 ha, đạt 100% kế hoạch diện tích, trong đó giống lúa lai chiếm 41,1% diện tích cấy. Thực hiện chỉ tiêu diện tích gieo cấy, hầu hết các huyện, thành phố đều thực hiện vượt, riêng Hàm Yên thực hiện đạt 97,3% kế hoạch.  Điều dễ nhận thấy, để đạt mục tiêu sản lượng thóc vụ mùa, 2 yếu tố cấu thành là diện tích và năng suất nhưng vụ này rất khó có sự bứt phá được về năng suất do diện tích lúa lai (giống có tiềm năng năng suất cao) lại giảm 1.317 ha so với chỉ tiêu kế hoạch. 


Cán bộ Trung tâm Giống cây trồng Trung ương và lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh kiểm tra
mô hình trồng lúa Kim Cương 111 vụ mùa 2017 tại xã Phú Bình (Chiêm Hóa).

Theo đánh giá ban đầu, năng suất lúa mùa bình quân toàn tỉnh ước đạt 57 tạ/ha, giảm 1,9 tạ/ha so với kế hoạch. Trong đó, thành phố Tuyên Quang ước đạt 54,4 tạ/ha; Lâm Bình 52,4 tạ/ha; Na Hang 55 tạ/ha; Chiêm Hóa 57,6 tạ/ha; Hàm Yên 59,2 tạ/ha; Yên Sơn 56,6 tạ/ha và Sơn Dương ước đạt 58 tạ/ha.

Vụ mùa năm nay năng suất lúa không cao. Chị Nguyễn Thị Lịch, Phó chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, tình trạng sâu bệnh hại lúa mùa 2017 so với những năm trước đều ở mức thấp. Với sâu cuốn lá phát sinh mạnh vào thời điểm tháng 8 và 9, nhưng do thời tiết mưa nhiều hạn chế việc giao phối và tỷ lệ trứng nở cũng thấp nên tổng diện tích bị nhiễm chỉ có 114 ha. Trong vụ lúa mùa lo nhất là cháy rầy nhưng ở thời kỳ lúa đứng cái làm đòng liên tục có mưa, rầy không có nơi trú ngụ do bị rửa trôi. Tính tổng diện tích bị nhiễm rầy chỉ có  343,2 ha, trong đó có 1,5 ha bị nhiễm nặng. Không chỉ với người dân, các nhà kỹ thuật cũng luôn lo lắng tình trạng bệnh bạc lá trong sản xuất vụ mùa. Bệnh thường phát sinh do tác động cơ học (giông, bão làm dập lá lúa) phát sinh vi rút gây hại. Ở vụ mùa 2017 tuy có xảy ra, nhưng giống lúa lai dễ nhiễm vụ này cấy ít, cùng với đó bệnh bạc lá phát sinh khi diện tích lúa đã cúi bông xuôi hạt nên không ảnh hưởng nhiều về năng suất.   

Lý giải nguyên nhân năng suất lúa không cao, anh Ma Phúc Khứu, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Chiêm Hóa cho biết, do đặc thù của thời tiết vụ mùa, không thuận lợi cho cây trồng phát triển. Ở thời kỳ bón đón đòng, nhiều nơi bà con bón phân buổi chiều, tối lại mưa rào, nguồn phân bón cho cây lúa bị rửa trôi, phí công chăm sóc. Cũng do mưa nhiều, tình trạng thiếu sáng, cây quang hợp kém đã hạn chế việc trao đổi chất dinh dưỡng. 

Lúa phụ công người…

Anh Nguyễn Đại Thành, Giám đốc Trung tâm khuyến nông tỉnh nhận xét, sản xuất vụ mùa bà con mình vất vả nhưng cây lúa lại phụ công người. Trong 3 trà lúa của vụ mùa, thì trà mùa sớm (trên 4.000 ha) có nhiều diện tích chắc ăn; trà chính vụ (trên 17.000 ha) khó đạt được năng suất dự kiến do lúa trỗ vào thời điểm mưa nhiều nên năng suất sẽ giảm. Riêng trà mùa muộn là những chân ruộng bà con bất khả kháng mới gieo cấy trà này (diện tích bị ngập úng) nên có thu hoạch đã là may chứ đừng nghĩ đến năng suất cao ở trà lúa này.

Về xã Ninh Lai (Sơn Dương) và xã Yên Nguyên, Hòa Phú (Chiêm Hóa), bà con đang thu hoạch lúa mùa nhận xét, theo quy định trước 1 tuần thu hoạch lúa phải tháo nước để ruộng khô. Nhưng năm nay có tháo thì nước vẫn đầy do ảnh hưởng của bão số 10, thời tiết không chỉ làm giảm năng suất lúa mùa mà còn để lại di chứng cho vụ sau. Bởi đất ẩm, trồng ngô lấy hạt vụ đông bị bất lợi do đất ướt ngô dễ bị bệnh chân chì (huyết dụ). Trong mùa mưa lũ năm nay, tình trạng ốc bươu vàng phát tán là mối nguy hại cho sản xuất vụ xuân 2018 và các cây trồng khác.

Thực tế của sản xuất vụ mùa 2017 rất khó đạt được chỉ tiêu kế hoạch, nên ngay sau thu hoạch, ngành chức năng cần có giải pháp cho cây trồng vụ đông. Cùng với đó là giải pháp xử lý ốc bươu vàng để hạn chế thiệt hại cho sản xuất vụ đông và vụ xuân 2018.

Bài, ảnh: Duy Hùng

Tin cùng chuyên mục