Cải cách hành chính: Nâng cao kiến thức để phục vụ tốt hơn

Cán bộ cũng cần thông tin

Trong các buổi hội thảo, tọa đàm về công tác giải quyết các thủ tục hành chính của đợt truyền thông kiến thức về thủ tục hành chính theo cơ chế "một cửa" và "một cửa liên thông" được tổ chức tại huyện Yên Sơn vừa qua, một số đại biểu đã nêu ra nhiều tình huống trong thực tế ở địa phương. Trong đó, có những thủ tục mà mỗi nơi có một cách hiểu và giải quyết khác nhau. Chẳng hạn như thủ tục miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập cho học sinh, sinh viên là con em hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và con em người có công theo Nghị định số 49/2010/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư liên tịch số 29/2010/TTLT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Theo đó, ngoài một số giấy tờ theo quy định, người dân được hướng dẫn phô tô, chứng thực sổ hộ khẩu, giấy chứng nhận đối tượng được ưu tiên, bản sao quyết định về việc trợ cấp xã hội của chủ tịch UBND cấp huyện... Nhưng khi thực hiện, có trường hợp lại yêu cầu phải nộp đến 3 bản phô tô, chứng thực các giấy tờ trên. Tương tự như vậy, trong một số trường hợp, nhiều công chức làm việc ở bộ phận "một cửa" cấp xã yêu cầu người dân phải phô tô giấy chứng minh nhân dân trong khi quy định chỉ là "xuất trình giấy chứng minh nhân dân".

 Ông Lê Đức Tính, cán bộ Tư pháp - Hộ tịch xã Kim Phú (Yên Sơn) cho biết: "Chỉ mắc một giấy tờ nhỏ cũng đã tốn nhiều thời gian, công sức của nhân dân rồi. Ở vùng đô thị còn đỡ, nếu ở các địa phương vùng sâu, vùng xa, có khi phải đi cả chục cây số mới có máy phô tô. Đôi khi làm xong, quay về UBND xã thì hết giờ làm, người dân lại phải đợi hôm sau đến giải quyết". Theo Phó giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Kim Hoa, Chủ nhiệm Khoa Xã hội học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đang triển khai thực hiện đề tài truyền thông kiến thức về thủ tục hành chính theo cơ chế "một cửa" và "một cửa liên thông" ở Tuyên Quang, thì nguyên nhân chính là do cán bộ chưa nắm rõ quy định. Hay nói cách khác, chính người cán bộ đang thiếu thông tin. Thực tế cho thấy, 100% văn bản, quy định liên quan đến thủ tục hành chính đang được thực hiện truyền thông cho các cán bộ đầu mối giải quyết các công việc hành chính ở huyện Yên Sơn đều là những văn bản không mới. Nhiều văn bản có hiệu lực thi hành từ năm 2006, 2007 nhưng không phải cán bộ công chức nào cũng hiểu đúng, hiểu đủ nội dung các văn bản này.

Tính đến ngày 31-5-2012, trên địa bàn tỉnh ta đang thực hiện 1.567 thủ tục hành chính. Mỗi thủ tục lại có nhiều quy định kèm theo. Do vậy, không phải cán bộ nào cũng nắm rõ từng quy định cụ thể trong các thủ tục. Đối với một số địa phương có cơ sở vật chất tốt, một số cán bộ, công chức lập sẵn các thủ tục này trong máy vi tính để tra cứu khi cần. Ở các xã khó khăn hơn thì tủ sách pháp luật và những cuốn công báo lại là "cẩm nang" không thể thiếu. Tuy vậy, cũng phải có thời gian và kinh nghiệm thực tế để mỗi cán bộ công chức cấp xã nắm rõ được các quy định, trình tự thủ tục. Để nắm chắc các quy định này thì ngoài chịu khó học tập, nghiên cứu tài liệu thì người cán bộ, công chức cũng cần tổng hợp, hệ thống hóa các quy định, trình tự của các văn bản, chính sách để phục vụ công việc. Đây cũng chính là nội dung quan trọng trong đợt truyền thông kiến thức theo cơ chế "một cửa" và "một cửa liên thông" do Văn phòng UBND tỉnh phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức vừa qua. Đợt truyền thông tiếp tục phổ biến và làm rõ nhiều vấn đề trong các văn bản quy phạm pháp luật quy định thủ tục hành chính trong các lĩnh vực lao động, thương binh và xã hội; hộ tịch, chứng thực; đất đai, môi trường; tài chính, xây dựng ở cấp huyện và cấp xã. Các báo cáo viên của các sở, ngành liên quan và UBND huyện Yên Sơn được hệ thống chính xác và giải đáp những quy định, những thủ tục khó thực hiện ở cơ sở.

Làm cho dân hiểu

Một trong những bài học đầu tiên cho các cán bộ đầu mối giải quyết các công việc hành chính tại bộ phận "một cửa" và "một cửa liên thông" là kỹ năng giao tiếp. Nếu không có kỹ năng giao tiếp, không giải thích cho dân hiểu thì vẫn là gây phiền hà cho dân. Vì vậy, bên cạnh việc tích cực thực hiện công tác tuyên truyền thì trang bị kiến thức cho cán bộ ở bộ phận "một cửa" và "một cửa liên thông" thường xuyên tiếp xúc với người dân và doanh nghiệp là điều cần thiết. Theo anh Nguyễn Trung Kiên, cán bộ Tư pháp - Hộ tịch xã Thái Bình (Yên Sơn) thì cán bộ trẻ mới được tuyển dụng như anh phải học hỏi nhiều về kỹ năng giao tiếp, kỹ năng truyền đạt để có thể giải thích cho người dân hiểu được các quy định và trình tự tiến hành các thủ tục hành chính. Anh cho biết: Ngoài yêu cầu nhanh, gọn, thuận tiện khi đến giao dịch tại bộ phận "một cửa", người dân cũng rất cần những lời giải thích thấu đáo. Kể cả khi chưa giải quyết xong cho họ, nhưng giải thích rõ cho họ hiểu thì họ mới có cảm giác được phục vụ.

Khi thực hiện cải cách hành chính, yếu tố "thông tin 2 chiều" luôn được nhắc đến như một giải pháp hiệu quả nhất. Do vậy, bên cạnh công khai thủ tục hành chính, tăng cường công tác tuyên truyền cho người dân và doanh nghiệp thì nâng cao kiến thức, đồng thời trang bị kỹ năng giao tiếp, ứng xử và nâng cao thái độ phục vụ nhân dân cho đội ngũ cán bộ, công chức là yếu tố quyết định đến thành công của cải cách thủ tục hành chính.