Miệt vườn nơi non cao

TQĐT - Ở đồng bằng đất tốt, thuận nước tưới với vườn cây trái quanh năm chẳng ai lấy làm lạ, nhưng chót vót mãi trên núi cao, quanh năm mây phủ lại có nhiều loại quả ngon thì chỉ xã Hồng Thái (Na Hang) mới có. Trước từng làm nức lòng giới sành ăn với đặc sản như lê ngọt, hồng giòn nay lại có thêm nhiều “thứ lạ” vốn chỉ bán trong siêu thị lớn như dâu tây hay chè “quý tộc”. Các vườn cây trái quanh năm đã tạo điểm nhấn, là bước đệm để phát triển du lịch ở xã vùng cao này.

Cây dâu tây vừa được đưa vào trồng thử nghiệm tại xã Hồng Thái (Na Hang).

Về miền quả ngọt

Nhiều người bảo lê Hồng Thái ngọt dần theo năm tháng quả không sai chút nào. Đã có lần anh bạn tôi làm ở một tạp chí ẩm thực có tiếng ở Hà Nội lên tận vườn, trèo lên cành lê cao bằng ngôi nhà 2 tầng hái và “chén” hết những 3, 4 quả lê to bằng cái cốc. Ăn xong bạn tôi lủng lẳng buông một câu đùa “quả ngọt mát nhưng thiếu vị thuốc bảo vệ thực vật”. Tôi nói luôn, ở xứ này là vậy. Bà con sống ở mãi trên núi cao nên cây trồng, vật nuôi toàn là đồ tự nhiên, nhờ “thuận mưa vừa nắng” mà cây cối mới đơm hoa, kết trái quanh năm.

Ấy thế mà dạo trước, lê Hồng Thái chỉ là loài cây dại, quả ăn rất chát và chua nên không có giá trị về kinh tế. Bước ngoặt thực sự đến khi năm 2001, Dự án trồng cây lê Hồng Thái được tỉnh giao cho Sở Khoa học và Công nghệ triển khai thực hiện. Giống lê dại được mang đi ghép với giống lê nổi tiếng của Lạng Sơn. Sau nhiều lần thất bại, giống lê mới được tạo ra với độ ngọt và năng suất tăng, vị chát giảm. Qua xét nghiệm, thành phần dinh dưỡng của lê Hồng Thái chẳng kém gì những loại lê nổi tiếng khác, còn có phần thơm ngon hơn do được trồng ở khu vực núi cao, môi trường trong lành. 

Đến Hồng Thái du lịch vào mùa hè, nhiều du khách được thưởng thức nhiều loại quả đặc sản như: Mận, hồng giòn hay quả mâm xôi chua rôn rốt… Tất cả đều có thể ăn cả vỏ. Theo thống kê của UBND xã Hồng Thái, hiện toàn xã có trên 30 ha đất trồng cây lê, sản lượng trung bình trên 60 tấn quả mỗi vụ. Diện tích mận và hồng giòn có trên 10 ha, chè với hơn 60 ha được trồng ở hầu hết các thôn trong xã như: Khau Tràng, Pác Khoang, Khuổi Phầy, Hồng Ba… Nhiều cây trồng đặc trưng xứ lạnh khác như bắp cải, su su… được quy hoạch trồng vào mùa hè để cung cấp ra thị trường trong huyện và ngoài huyện.

Nhiệm kỳ 2015 - 2020, huyện Na Hang đã xác định mục tiêu, xây dựng Hồng Thái là vùng chuyên canh cây trồng lớn của huyện với những loại cây trồng đặc sản. Chính vì vậy, hiện các cơ quan, đơn vị của huyện đang tích cực hỗ trợ người dân phát triển các loại cây trồng đặc sản, tạo sản phẩm du lịch hấp dẫn của huyện. 


Ruộng bậc thang ở xã Hồng Thái (Na Hang).

“Sa Pa” tương lai

Ngồi xem ti vi ở độ cao trên 1.000 m so với mực nước biển, người dân Hồng Thái không nghĩ một ngày thứ quả “xa xỉ” như dâu tây chỉ có ở những siêu thị lớn lại nảy mầm và đậu quả trên đất mình. Trong xã hiện có 2 hộ đang canh tác thử nghiệm loại cây này là hộ anh Triệu Văn Lành và Triệu Văn Phấy, dân tộc Dao ở thôn Pác Khoang với diện tích trên 1.000 m2. Anh Lành kể chuyện, gia đình anh được phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện hỗ trợ cây giống và phân bón trồng hơn 400 m2 từ tháng 9 năm 2017. Sau hơn 3 tháng chăm sóc, dâu tây bắt đầu cho thu hoạch. Số lượng bán ra không đủ với giá từ 150.000 đồng/kg. Chỉ tính từ Tết Nguyên đán đến nay, số tiền gia đình anh bán dâu tây đã bằng mấy vụ trồng ngô.

Hộ gia đình anh Triệu Văn Phấy trồng nhiều hơn đã sớm nhận thấy được giá trị kinh tế cao của dâu tây so với các loại cây trồng khác. Anh Phấy nói, so với cây trồng khác dâu tây cho thu nhập cao hơn hẳn, việc nhân giống cũng không gặp khó khăn. Tuy nhiên, do còn thiếu kinh nghiệm và kỹ thuật phòng, chống sâu bệnh nên loại cây xứ lạnh có đôi lúc “đỏng đảnh”, thỉnh thoảng có “ốm vặt”. Anh tin chắc nếu được hỗ trợ kỹ thuật và có sự liên kết các hộ cùng trồng thành khu vực tập trung, đầu tư vườn trồng theo tiêu chuẩn chắc chắn tương lai dâu tây sẽ là cây trồng chủ lực góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.


Người dân xã Hồng Thái thu hoạch lê.

Sở dĩ mới chỉ có 2 hộ dân trồng loại quả này vì đây là 2 hộ tham gia mô hình trồng thử nghiệm dâu tây do phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện triển khai thực hiện. Sau khi trồng thử nghiệm thành công sẽ nhân ra diện rộng để phát triển loại quả này, cung cấp thêm một sản phẩm cho khách du lịch lựa chọn. Chắc chắn rằng, khi đến thăm vườn dâu tây Hồng Thái bạn sẽ thấy sự thú vị. Bởi đang đứng giữa mênh mông núi rừng vừa thưởng thức những quả dâu tây căng mọng, ngọt dịu lại phải tránh những đám mây bay sát sàn sạt xung quanh, cảm giác như đứng giữa chốn “thiên đường”.

Những loại cây trồng truyền thống có, mới mẻ cũng có đã thể hiện sự đa dạng trong phát triển cơ cấu cây trồng tại xã vùng cao có khí hậu mát mẻ quanh năm này. Việc phát triển những loại cây trồng hiệu quả đã thực sự trở thành “cứu cánh” giúp nhiều nông dân trên địa bàn xã thoát nghèo. Chủ tịch UBND xã Hồng Thái Bàn Tiến Sỹ cho biết, đến nay tỷ lệ hộ nghèo của xã đã giảm gần một nửa so với đầu nhiệm kỳ (năm 2015) còn 29,7%, đang phấn đấu giảm tiếp xuống còn 18,71% vào cuối năm nay. Xã đã đạt được 12 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, đang triển khai đồng bộ các giải pháp để hoàn thành các tiêu chí còn thiếu. Hiện nay, khách du lịch đến tham quan ngày một đông. Đạt được kết quả đáng mừng trên là nhờ sự quan tâm đặc biệt của tỉnh, của huyện trong đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, hỗ trợ người dân trong xã thực hiện các dự án phát triển cây trồng giá trị kinh tế cao phù hợp với thổ nhưỡng địa phương như lê, chè... Qua đó cho thấy, các nghị quyết của Đảng bộ tỉnh, huyện về nông nghiệp và du lịch đã thực sự đi vào cuộc sống, nhận được sự ủng hộ tích cực của đảng viên, nhân dân trong xã.

Hiện nay, UBND xã đang tích cực chuẩn bị các điều kiện cho Lễ hội Du lịch vùng cao huyện Na Hang dự kiến sẽ diễn ra tại xã vào trung tuần tháng 9 năm nay. Tại sự kiện này sẽ có nhiều phần thi hấp dẫn của các xã trong huyện như: Thi hái lê, hái chè, thêu thùa trang phục truyền thống. Mỗi xã tham gia Lễ hội sẽ có một gian hàng trưng bày sản phẩm du lịch đặc trưng, nhiều hộ dân có nhà ở đủ điều kiện sẽ đăng ký tham gia dịch vụ homestay... Lễ hội được tổ chức thành công sẽ góp phần quảng bá, giới thiệu hình ảnh du lịch của xã Hồng Thái nói riêng và của huyện Na Hang nói chung đến với đông đảo khách du lịch.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI (nhiệm kỳ 2015 - 2020) đã xác định: Khai thác tiềm năng để phát triển du lịch là một trong 3 khâu đột phá của tỉnh. Đó chắc chắn là động lực, thời cơ để không chỉ Hồng Thái và nhiều địa phương khác trong tỉnh đẩy mạnh các hoạt động phát triển du lịch, nâng cao thu nhập cho người dân. Để làm được điều này, ngoài điều kiện sẵn có về vị trí địa lý, thổ nhưỡng, khí hậu, cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương cần không ngừng sáng tạo, đổi mới trong xây dựng, tạo những sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương. Hy vọng với thế mạnh về phong cảnh đẹp, khí hậu gần giống với một số “thủ phủ” du lịch trong nước như Đà Lạt (Lâm Đồng) hay Sa Pa (Lào Cai), cộng với hướng đi phù hợp, trong tương lai không xa Hồng Thái sẽ là điểm đến lý tưởng của du khách.

Ghi chép: Huy Hoàng

Tin cùng chuyên mục