Tiếng việt | English

“Cuư chua zoo” của bản Mông

- “Cuư chua zoo” nghĩa là thầy thuốc tốt, đó chính là cái tên thân thương, trìu mến mà người dân thôn Quảng Tân, xã Yên Lâm (Hàm Yên) vẫn gọi chị Song, một người có uy tín trong thôn luôn sẵn sàng giúp đỡ chữa bệnh cứu người.

Thương người như thể thương thân

Bà Lý Thị Siến, Bắc Quang (Hà Giang) mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Lớn lên bà Siến lấy chồng và theo chồng vào Đắc Lắk. Chồng bà bị tai nạn qua đời, con cái không có, bản thân bị bệnh nặng, khắp toàn thân nhiều vết lở loét, nhiễm trùng. Nghe nhiều người mách, bà Siến tìm đến thôn Quảng Tân, Yên Lâm và được chị Hoàng Thị Song chữa khỏi bệnh sau 3 tháng.

Thấy bà Siến không còn chỗ để đi, không có nhà để ở, chị Song bàn với chồng mời bà ở lại và nhận làm chị em kết nghĩa. Thấm thoát đã 2 năm trời, bà Siến được sống trong sự yêu thương, chăm sóc của gia đình chị Song. Người phụ nữ già nua, khắc khổ ấy không thể ngờ được những năm tháng sau này lại may mắn như thế! Bà bảo: “Trước đây ở một mình không người thân thích. Ốm đau cũng phải cố đi làm để có cái ăn. Nay thì không lo rồi, khỏe thì đi làm, mệt thì được nghỉ ngơi”.

Đấy là một trong nhiều trường hợp bệnh nhân được chị Song giúp đỡ. Từ nhiều năm nay, chị nổi tiếng là một vị thầy lang có tài chữa trị nhiều bệnh và có tâm với nghề. Chị là người Mông ở Na Rì, Bắc Kạn. Dòng họ có nhiều đời làm thầy thuốc, nhưng điều đặc biệt là những bài thuốc là do “mẹ truyền cho con”, “bà truyền cho cháu”. Chị lý giải rằng, đây là những bài thuốc quý, hiếm, đòi hỏi sự kỳ công và tỉ mẩn. Trong rừng có vô số các loài lá cây, bệnh nào thì thuốc đấy. Công việc này đòi hỏi phải là người chịu khó, kiên trì, bởi vậy mới lựa chọn con gái để hái thuốc, bốc thuốc là vì thế.


Chị Hoàng Thị Song (bên trái), người uy tín thôn Quảng Tân, xã Yên Lâm (Hàm Yên)
chăm sóc, chữa bệnh cho bà Lý Thị Siến.

 

Năm 1994, chị kết hôn với anh Lý Văn Máy. Chị theo chồng về làm dâu tại Yên Lâm. Gia đình anh Máy cũng là một trong những dòng họ nổi tiếng với nghề bốc thuốc nam. Ngược lại với gia đình chị thì những bài thuốc đều do “bố truyền cho con”, “ông truyền cho cháu”. Bởi quan niệm đây là những bài thuốc thần linh ban phát, mách bảo thì chỉ có đàn ông, con trai làm mới hiệu nghiệm. 

Kể từ khi về làm dâu, chị Song nhiệt tình giúp đỡ chữa trị bệnh nhân trong bản làng. Người khó khăn không có lễ trả, chị vẫn vui lòng hái thuốc mang đến tận nơi cho bệnh nhân. Anh Máy cho biết, 5 năm trôi qua, nhìn thấy người vợ khéo léo, tâm huyết với nghề, anh đã dũng cảm bỏ qua mọi nghi lễ, quy định để chủ động dạy vợ những bài thuốc gia truyền với mong muốn có thêm nhiều bài thuốc hay để trị bệnh cứu người.

Hoàn thành tâm nguyện đó, năm 2004, chị Song bắt đầu chuyên tâm tập trung tìm hiểu chọn lọc các bài thuốc hay để giúp đỡ mọi người. Ngày trước chỉ có người dân trong vùng đến chữa, nhưng về sau “tiếng lành đồn xa”, người bệnh ở khắp nơi tìm đến nhờ chị chữa các bệnh về xương khớp như: Thoát vị đĩa đệm, thoái hóa xương, gút... Thậm chí, có nhiều bệnh nhân là Việt kiều đang ở nước ngoài cũng gọi điện về đặt thuốc, hồi âm khi bệnh khỏi, sức khỏe tốt.

Điều đặc biệt, khi gặp bệnh nhân nghèo, khó khăn, chị nhiệt tình điều trị mà không lấy một chi phí nào. Có những bệnh nhân được chị nuôi ăn ở và cho tiền đi lại. Chị Lý Thị Cáng, huyện Bắc Quang (Hà Giang) bị bại liệt do tiền sản giật. Anh Vương Văn Phương, chồng chị Cáng chia sẻ: “Sau 4 tháng điều trị, vợ tôi đã được gia đình chị Song cho ăn, ở và chăm sóc tại nhà. Đến nay, đôi chân vợ tôi đã dần phục hồi”.

Chị Song hiện là hội viên Hội đồng y xã Yên Lâm. Chị Nguyễn Thị Tuyến, Trưởng Trạm Y tế xã Yên Lâm cho biết, việc chị Song chữa cho nhiều người khỏi bệnh đã được mọi người ghi nhận. Trạm Y tế xã đã có kế hoạch kết hợp các thầy lang địa phương, trong đó có lương y Song để kế thừa những bài thuốc nam hiệu quả. Lương y Song có nhiều bài thuốc tốt chữa các bệnh về da liễu, xương khớp, thần kinh…

Vững chãi như cây cột trụ

Ngoài công việc bốc thuốc chữa bệnh cứu người, 10 năm nay chị Song được bầu là người uy tín của bản. Nhiều lần, chị Song vinh dự được theo đoàn của tỉnh đi biểu dương, khen thưởng ở Nghệ An, Phú Thọ, Điện Biên... Với chị, đó là nguồn động lực để chị làm thêm nhiều việc tốt, xứng đáng với sự tin yêu của dân bản.

Thôn Quảng Tân có 124 hộ dân, 100% đồng bào Mông. Những năm trước đây nhiều người mù quáng đi theo tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình. Vợ chồng chị đã cùng với Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Lý Văn Tu vận động bà con tỉnh ngộ để một lòng tin vào Đảng, vào

Bác Hồ. Vợ chồng chị đã đến từng nhà gặp gỡ, chuyện trò để tìm hiểu những khó khăn và đưa ra cách giải quyết.


Chị Hoàng Thị Song, người uy tín thôn Quảng Tân, xã Yên Lâm (Hàm Yên) phát triển kinh tế rừng.

Như trường hợp vợ chồng trẻ Lý Văn Cử, Hoàng Thị Tuyển, năm nay ngoài 20 tuổi, sống trong một túp lều nhỏ. Cuộc sống khó khăn lại “trẻ người non dạ” nên đã bị dụ dỗ. Đích thân chị Song đã vận động người dân trong thôn quyên góp 7 triệu đồng và hàng chục ngày công để dựng căn nhà cho Cử và Tuyển. Nhận được sự giúp đỡ, hỗ trợ đó Cử và Tuyển rất cảm động, chí thú làm ăn, không còn tin theo lời kẻ xấu.

Ông Lý Văn Tu, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Quảng Tân nói, với vai trò người uy tín, chị Hoàng Thị Song đã khéo léo vận động, tuyên truyền bà con thực hiện đúng chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Chị đã vận động được 5 cặp vợ chồng từ bỏ tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình, góp phần ổn định an ninh trật tự ở địa phương. “Nói được, làm được”, chị Lý Thị Song còn luôn đi đầu trong phát triển kinh tế rừng. Gia đình chị hiện có gần 20 ha rừng keo, chăn nuôi 4 con trâu, 100 con gà. Nhờ chịu khó học hỏi, chuyển giao đúng tiến bộ khoa học kỹ thuật nên vườn rừng xanh tốt, đem lại nguồn thu không nhỏ cho gia đình. Sở hữu căn nhà xây khang trang cùng chiếc xế hộp bóng loáng, gia đình chị luôn là tấm gương để bà con noi theo về sự chăm chỉ, tích góp để có cơ ngơi đàng hoàng nơi miền rừng.

Trở lại với những công việc ngày thường, chị Song lại bận rộn với việc hái thuốc, bốc thuốc. Bệnh nhân đến với chị đều nhận được sự đón tiếp niềm nở nhiệt tình. Cũng như những lúc dân bản gặp chuyện cần chị sẵn lòng giúp đỡ, hỗ trợ mà không một chút toan tính thiệt hơn. Bởi vậy, chị Song trở thành chỗ dựa tin cậy của bà con dân bản nơi đây.

Phóng sự: Giang Lam

Tin cùng chuyên mục